Historia WIADOMOŚCI Publikacje a a a
I Rzeczpospolita Zobacz charakterystykę okresu historycznego I RzeczpospolitaWojsko Polskie Zobacz charakterystykę armii Wojsko Polskie

Stanisław August Poniatowski - Niedoceniony Patriota

dodany: 2010-04-08, godz. 20:49
Stanisław August Poniatowski - Niedoceniony Patriota
Stanisław August Poniatowski - Niedoceniony Patriota
Ludziom łatwo jest krytykować innych, często pomijając ich dobre cechy - Stanisław August Poniatowski . Jedną z nieuczciwie wyklinanych postaci w naszej historii jest Król Stanisław August Poniatowski. Jego przeciwnicy uważają, że był marionetką podstawioną nam przez Rosję. Przedstawiają go jako egoistę myślącego tylko o sobie, a jako kolejny dowód zdrady przedstawiają jego romans z Katarzyną Wielką. Jednakże wielu jego krytyków zapomina o systuacji politycznej w czasach rządów tego człowieka.

Nasz król żył w bardzo trudnym okresie. W Polsce stacjonowały wojska rosyjskie, więc August nie mógł sprzeciwić się woli Katarzyny. Z kolei gdy wykonywał jej rozkazy wysłane mu z Imperium Rosyjskiego Polacy go nienawidzili. Tak więc, przez cały czas znajdował się miedzy młotem a kowadłem.

Stanisław mimo wielu nacisków ze strony Rosji starał się umacniać swój kraj. Założył Szkołę Rycerską w której kształcili się wybitni polscy generałowie tacy jak Tadeusz Kościuszko i Józef Antoni Poniatowski. Pierwszy z nich walczył nie tylko o wolność Polski, ale także Stanów Zjednoczonych. Drugi został marszałkiem francuskim i również walczył za niepodległość naszej ojczyzny.

Król zbudował również Pałac Łazienkowski w którym odbywały się tak zwane obiady czwartkowe. Świadczyły one o wielkim zainteresowanie Stanisława sztuką polską. Co prawda czasy w których żył nie były odpowiednie do zajmowanie się sztuką, jednak jego zachowanie obfitowało w patriotyzm. Sprowadził również wielu architektów, którzy zajmowali się unowocześnieniem stolicy naszego pięknego kraju.

Stanisław August Poniatowski, jak wielu ludzi nie wie, ustanowił Konstytucję Trzeciego Maja nielegalnie. Posłowie opozycji nie zostali poinformowani o głosowaniu. Co prowda zawiązano konfederacje Targowicką, do której król zmuszony był się przyłączyć, jednak niektóre z zapisów konstytucji udało mu się uchronić.

Za panowania ostatniego króla Polski ustanowiono najwyższe polskie odznaczenie wojskowe – Krzyż Virtuti Militari, w 1793 zakazany przez Imperium Rosyjskie. Krzyż ten jest do dziś marzeniem każdego żołnierza Wojska Polskiego. Wprowadzono również rogatywkę i kurtkę kawaleryjską w wyłogami, która wyewoluowała z kontusza szlacheckiego. Przedmioty tę stały się kilkadziesiąt lat później podstawowym ubiorem kawalerii na cały świecie. Od Meksyku do Moskwy.

Powstanie Kościuszkowskie, któremu król nie był wrogi wyniosło po raz pierwszy w Rzeczpospolitej chłopów i mieszczaństwo do rangi równej szlachcie. Był to krok milowy w społeczeństwie polskim.

Poniatowski, choć miał wiele wad i ulegal wpływom carycy Katarzyny II wprowadził do społeczeństwa polskiego nie tylko wiele zmian, ale także świadomość obywatelską. Dwa lata po III rozbiorze Poski we Włoszech zaczęły formować się Legiony Polskie, w których każdy, czy to szlachcic czy chłop był sobie równy.

Tak zaczynała się epoka księstwa Warszawskiego w którym niebagatelną rolę odegrał bratanek króla Józef Antoni Poniatowskie, poległy w bitwie pod Lipskiem, w nurtach Elstery podczas bitwy narodów, gdzie tylko on i jego Wojsko Polskie pozostało przy Napoleonie Stanisław August Poniatowski

Poniatowski zaczynał władzę w Polsce szlacheckiej, a kończył ją w Polsce obywatelskiej.

A co stało by się gdyby Polska upadła w czasach Augusta III…?


autor: Jakub Rozdżestwieński
więcej tego autora
GRH Pionierzy 40 Pułk Piec... GRH Pionierzy 40 Pułk Piechoty (II Wojna Światowa)

Średnia: 4.5/5
Głosów: 6


 
 
 
komentuj ten wpis  
 
 
 


Publikacje śledź temat

Komentarze do wpisu (6)



Dobry artykuł , faktycznie trudno go jednoznacznie ocenić ,probował coś zrobić dla Polski, żyl jednak w czasach gdy nie bylo dobrych rozwiązan , co by nie zrobił nie miało szans powodenia. Wiele było podobnych postaci w naszej historii ( nie chodzi mi o stanowisko ) chociażby Wielopolski-ten z okresu Powstania Styczniowego.Również w najbliższej historii też jest parę postaci których ocena ich działalności jest niejednoznaczna ,ale nie będe operował nazwiskami, niech każdy sobie sam dopowie . [2010-04-08]


Warto też wspomnieć że S.A. Poniatowski z własnej kasy fundował działa armii Polskiej(jedno z nich jest do dziś w zbrojowni na wawelu ) Z jego incjatywy zaczęto reformować polską artylerię Bruhla uczynił generałem artylerii i zaczeto ją organizować na nowo ,ujednolicać kalibry dział oraz organizować zaplecze artyleryjskie (1 armata kosztowała wtedy tyle co cała wieś z ludzmi )  także były to niemałe koszty
[2010-04-09]


Szacun młody kopara mi opadła [2010-04-09]


Witam.

Chciałem uściślić parę faktów, które przeczą wysuwanej w artykule tezie. Osobiście uważam króla Stanisława za jednego z najgorszych polskich władców. Państwo najwidoczniej nie zapoznali się z całością obecnej na rynku literatury źródłowej dotyczącej tamtej epoki. Nie chcę pisać tutaj elaboratu, ale:
1. Król Poniatowski BYŁ marionetką podstawioną przesz Rosję. Elekcja odbyła się zabezpieczona przez rosyjskie wojska. Niewiele szlachty (ledwo ponad 5000) podpisało się pod elekcją. Lwia część szlachty wiedziała o tych powiązaniach. W pierwszym okresie panowania pobierał oprócz uposażenia króla także kaskę od Rosji. Jeśli popierał reformy ustroju, to tylko bardziej lub mniej w oparciu o Rosję (tak tak, nawet konstytucję 3 maja - bo w swoim mniemaniu uważał, że Kaśka II, zresztą jako była kochanka, pozwoli na te zmiany bez interwencji). Można powiedzieć, że próbował przestać być tą marionetką.
2. Nie umniejszam w żadnym stopniu jego dokonań na polu kultury i sztuki, wymieniać nie będę, zostało to już opisane w artykule.
3. Najważniejszym oskarżeniem, przy którym nikną nawet jego wcześniejsze zasługi jest jego zachowania podczas wojny obronnej polsko-rosyjskiej z 1792 roku. Na podstawie literatury i listów: a)nigdy nie wierzył, że można zwyciężyć, b)ten Cheptowicz, do spraw zagranicznych, drogi królowi doradca, był rusofilem, a król bardzo się liczył z jego zdaniem; baran rozmawiając z posłami rosyjskimi podczas wojny niemal się z nimi przyjaźnił, i oddał miedzy wierszami królewską niewiarę w zwycięstwo, co dobrze odczytano w Petersburgu; poza tym nie zaaranżował sprawy wsparcia europejskiego jakiegoś nacisku na Rosję dla dzieła konstytucji i jej obrony, zrobiły to nasze ambasady, lecz to było za mało, c) popieranie ks. Wurtemberskiego na dowódcę wojsk litewskich, mimo uzasadnionych opinii wojskowych że coś z nim nie tak (okazał się zdrajcą i zamiast go pojmać i wiezienie czy coś, to królik nasz kazał po cichutku pozwolić mu nawiać do Prus) d) parodia z wyjazdem króla na front z Warszawy, by wesprzeć morale walczących, o co prosili wojskowi i część doradców; 400-500 tys. złp wydano na przygotowania, konie juczne do waliz, itp. itd., a ten wyjadę za 2-3 dni, wyjadę za tydzień, niedługo, a jak ruszył to następnego dnia zawrócił i ostatecznie na front nie pojechał (śmiali się z niego w Warszawie oj śmiali) e) kochany król zawsze miał tendencje do zadłużania się, a przeszedł samego siebie po uchwaleniu konstytucji (dane są w literaturze), która (o czym rzadko się wspomina) bardzo podniosła "rating" naszego państwa. Król zamiast zajmować się wojną, wiele czasu (są na to listy) zajmował się układami z przedstawicielami kupców żydowskich, którzy w zamian za zwiększenie swoich praw mieli spłacić długi króla (sejm nic o tym nie wiedział). f) virtuti militari, po bitwie pod Zieleńcami ustanowiono, w chwili "słabości" król przez chwilę był Królem g) król posłał list do Kaśki II z propozycjami rozejmu, w większości rezygnacji z uchwał S. Wielkiego i K3M i przez tygodnie niemal sr.ł w gacie gdy czekał każdego dnia na odpowiedź; h) gdy ją otrzymał zwołał naradę, gdzie głosami 7:5 (Kołłątaj zdradził patriotów i zagłosował za królem) przystąpił do targowicy i) źródła podają czarno na białym - Rosja przygotowywała się do długotrwałych działań wojennych w Rzeczypospolitej, list Kaśki z ultimatum był nawet przez nią nie traktowany serio, sama się zdumiała własnym sukcesem, wojsko R było w stanie zdolności bojowej, byli wybitni dowódcy, którzy przyjechali do króla i na kolanach z płaczem prosili (za coś takiego SAP ma ode mnie w mordę w zaświatach) o odstąpienie od targowicy j) za późno zdecydowano się na zakup dostaw broni (król!), wpłacono kasę, ale wojna padła, zanim broń dotarła. k) nie wiem czy legiony po III rozbiorze sa dobrym argumentem na obronę króla l) po kapitulacji królik miał od razu przygotowane do druku na kraj i zagranicę "gorzkie żale" jakoby on nic nie mógł zrobić i do końca Rp je rozpowszechniał m) bratanek króla Józek to inny typ i inny temat n)Polskę obywatelską to mamy teraz (wiek XX-XXI), Poniek zaczynał władzę w Rzp a skończył na pensji w Petersburgu o) podczas powstania Kościuszki został odsunięty od władzy, bo już go dobrze znali
4. i ostatnie w sprawie kosztu dział - drogi pedro raczył przesadzić, J. Łojek "Geneza i obalenie konstytucji 3 maja" na str 313 pisze : "w początkach maja 1792 roku (...) gen. A. Gorzeński zwracał uwagę (...) że w ciągu najwyżej dwóch miesięcy sprowadzić można by z Anglii działa żelazne bez lawet z gatunku dobrych i doskonałych (...). Koszt niewielki, bo z transportem sześciofuntowe ledwo 50 dukatów wyniesie, co za armat 100 (...) 5000 dukatów do Warszawy, także sory ale bajania to nie tu... 50 dukatów (czerwonych złotych)= 27000 groszy polskich= 900 złp /za sztukę armaty, 100 arm.=90000 złp dochody skarbu w kwietniu 1792 4,5 mln złp, wydatki 2,2 mln; w czerwcu 2,9 mln i 2,3 mln. Były drogie ale nie tak! Gorsze musiały być też tańsze!  [2011-03-24]


Tajszar. Zacznijmy od kwestii tronu.Chciał go się zrzec na korzyść wnuka Carycy, ale za cenę utrzymania reform. Mówisz, że to Rosja go wyniosła natron, ale gdyby nie Rosja to pewnie Prusy lub inne mocarstwo to by uczyniło.W tym czasie pytaniem nie było czy stawiać na mocarstw? Tylko na które z nich? Nas nie było stać na obór własnego króla np. szlachta kategorycznie wybrała Stanisława Leszczyńskiego a królem był August 3 Sas. Król odznaczał się rozumnością w polityce. Przewidział że Prusy, z którymi obóz Patriotyczny zawarł przymierze nie przyjdą Polsce z pomocą. Jak miał z 12-tysięczną armia sprzeciwić się Rosji z 300-tysięczną armią. Ambasador Rosyjski w Polsce Repin napisał tak o Stanisławie ,,Działał zawsze wbrew naszym korzyściom.Stawał na czele wszystkich zmian w Polsce przeciwnych naszym widokom"Focus Historia mówiła Prof. Anna Grześkowiak-Krwawicz. Trzeba też wziąść pod uwage, że w 1792 był już stary, umarł  12 lutego 1798r. Te wymieniam już jego zasług, np.Komisji Edukacji Narodowej.Był normalnym królem i to że też zajmował się majątkiem to nic dziwnego. [2012-01-20]


Mein Gott! Przeczytałem ten artykuł po dwóch latach i szczerze mówiąc teraz wyglądałby trochę inaczej (zapomniałem o źródłach i bibliografii). Generalnie moje zdanie się nie zmienia, ale jak patrzę na argument o rogatywcę i kurtcę to no cóż... kopara mi opada. Chyba zabiorę się do tego jeszcze raz - własnie przerabiam na historii Konstytucję i Rozbiory, więc mam parę nowych informacji i jeszcze więcej nowych źródeł. PS - Czy pamiętniki króla na pewno nie zostały przetłumaczone z francuskiego? [2012-03-29]



Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze Internautów.




Logowanie
login:
hasło:
zapamiętaj mnie
 
Ogłoszenie płatne

 daj ogłoszenie

 

Reklama


Forum historyczne, Forum rekonstruktorów, forum militarne
alendarium imprez i rekonstrukcji historycznych
Ciekawe miejsca w polsce, miejsca bitew, mapy historyczne polski
Powiązane tagi
 
Grupy
 

|0.047|