Historia WIADOMOŚCI Wystawy historyczne		a a a
Powstanie Listopadowe Wojsko Polskie

Barbara Czarnowska - Virtuti Militari

dodany: 2012-02-20, godz. 13:49

Barbara Czarnowska (1810-1891)

4 Grudnia 2011r. W Muzeum Woli - oddział MH m.st. Warszawy odbyło się spotkanie z Ryszardem Janem Czarnowskim. Potomkiem Barbary Czarnowskiej bohaterki Powstania Listopadowego. Oraz zwiedzanie wystawy 'Panna z Virtuti.Rzecz o 1831r' z cyklu Poczet Warszawiaków - Barbara Czarnowska. Komisarz wystawy Patryk Jaworek. Ryszard Jan Czarnowski jest malarzem i grafikiem, znawcą historii i sztuki,przewodnikiem i wydawcą (podziemnym), pasjonatem literatury, a także bibliofilem oraz autorem m.in książki 'Lwów - legenda zawsze wierna' Odznaczony jest tytułem Obrońcy Dziedzictwa Narodowego Zasłużonego Działacza Kultury oraz Medalem dla osób Represjonowanych .

W ostatnią niedzielę stycznia 2012 r odbyło się 'Zamknięcie Wystawy', połączone z promocją biografii Barbary Czarnowskiej pt: 'Z szablą na Moskala'. Wystawa była czynna od 18 listopada 2011r. do 29 stycznia 2012r.
Prezentowana książka wydana przez oficynę wydawniczą Rytm autorstwa p. Artura Nadolskiego , autor opisuje życie Barbary Czarnowskiej. Szlak , który przeszła z 1Pułkiem Jazdy Agustowskiej , aż do swojej śmierci. Dodam , że 22 października 2010r. odbyła się inscenizacja historyczna uświetniająca uroczystość nadania im. Barbary Czarnowskiej szkole Podstawowej nr. 221 przy ui. Ogrodowej 42/44 w Warszawie.

W czasie Powstania Listopadowego była jedyną kobietą , która otrzymała krzyż Virtuti Militari najwyższe polskie odznaczenie wojskowe za bohaterstwo w boju , którym wykazała się w potyczce pod Sierpcem pod koniec września 1831r. Barbara Czarnowska to szlachcianka która zostawiła dom i rodzinę, świadomie wybierając służbę żołnierską; to panna łamiąca konwenanse XIX wieku - postać nieszablonowa, inna.

Barbara Czarnowska urodziła się w dniu 4 grudnia 1810r. we wsi Strugi w powiecie sochaczewskim obecnie gmina Teresin.W 1830r. dziewiętnastoletnia młoda i urodziwa panna , po raz pierwszy przyjechała do Warszawy , gdzie zamieszkała u przyjaciół jej rodziców w kamienicy przy ul. Twardej. 29 listopada 1830r.wybuchło powstanie Listopadowe. Barbara Czarnowska wbrew przestrogom i zakazom opiekunów wymkneła się z domu udając się w pobliże ulicy Długiej. Tutaj miała być świadkiem wydarzeń pod Arsenałem.
Wiosną 1831 r. Barbara Czarnowska udała się na Pragę do obozu wojskowego , gdzie wstąpiła w szeregi regularnego wojska. Jako kadet została przyjęta do 1Pułku Jazdy Augustowskiej. W końcu sierpnia w związku z zagrożeniem stolicy przez siły nieprzyjacielskie , Jazda Augustowska dotarła do Warszawy , by wziąć udział w jej obronie.

6 września 1831r. rozpoczął się krwawy epilog powstania szturm na stolicę. Barbara Czarnowska wraz ze swoim oddziałem w dniu 7 września 1831 r. wzięła udział w obronie miasta, stając na lini bojowej między rogatkami Jerozolimskimi(obecnie plac Zawiszy), a rogarkami Wolskimi (obecnie okolice ul.Towarowei i Chłodnej) czyli , gdzie dziś znajduje się Muzeum Woli oddział Muzeum Historycznego m. st. Warszawy. Dzień później Warszawa poddała się . Rząd , sejm i całe wojsko wojsko opuściło mury stolicy, ewakuując się do Płocka. Wśród oddziałów znalazł się 1Pułk Jazdy Augustowskiej z Barbarą Czarnowską w swoich szeregach. Pułki znajdujące się w rejonie Warszawy cofały się po jej upadku w stronę granicy pruskiej . Podczas odwrotu niedaleko miasta Sierpc 26 lub 28 września 1831r. doszło do większej potyczki.

Pułk Augustowski zaatakowany został niespodziewanie przez znacznie większy oddział rosyjski. Wówczas to Barbara Czarnowska rzuciła się w sam środek nieprzyjaciela , czym wywołała entuzjazm wśród szeregów polskich. Pomimo przeważajacej liczby jazdy rosyjskiej została ona załamana i zmuszona do ucieczki. Za ten czyn , zyskała uznanie najwyższej władzy wojskowej , a w kilka dni później , w czasie postoju w Sierpcu nadeszło zawiadomienie , że uhonorowana została najwyższym polskim odznaczeniem za zasługi wojenne srebrnym krzyzem Virtuti Militari V klasy.

Zawiadomienie brzmiało następująco:
'Nr.3472 W Świedziebnie dnia 3 M-ca Października 1831r. Szef Sztabu głównego do Imć Panny Czarnowskiej Bronisławy , kadeta z Pułku 1-o Jazdy Augustowskiej. Zawiadamiam Panią - iż Naczelny Wódz Siły Zbroyney zaszczycił ją Ozdobą Krzyża Woyskowego Srebrnego na który Patent w zwykłey formie później odbierzesz.

- Jenerał Brygady (podpis nieczytelny) : MP.'

Po upadku powstania Listopadowego Barbara Czarnowska była goszczona przez rodaków w zaborze
pruskim. Po paru latach powróciła do Królestwa , gdzie w 1836r. wyszła za mąż za wdowca Karzimierza Zakrzewskiego , ziemianina z jej stron rodzinnych , właściciela majątku we wsi Żaby pod Błoniem. Po 1841r. wyszła powtórnie za mąż za Stanisława Żbikowskiego. Wtedy to przeniosła się do Warszawy na stałe , gdzie nabyła na Starym Mieście , kamienicę Friczowską (Klucznikowską) nr.21 (numer hipoteczny 43) na Rynku Starego Miasta po stronie Kołątaja (pierzeja zachodnia) , od strony pomnika Kilińskiego , pomiędzy Zapieckiem , a Wąskim Dunajem). Owdowiała powtórnie w 1888r. Zmarła 23 X 1891r. Na pogrzeb 26 października 1891r. do kadedry św. Jana przybyło mnóstwo żałobników , tak , że wąż ludzki , przeważnie starych mieszkańców Starego Miasta towarzyszył pochodowi żałobnemu w to miejsce cmentarza powąskowskiego , na którem (kwatera 29a , rząd 3) w kilka lat później stanął skromny sarkofag kamienny.

Na wystawie można było zobaczyć pamiątki z czasów Barbary Czarnowskiej - z okresu rozbiorów a także Powstania Styczniowego. Na szczególną uwagę zasługiwały niezmiernie rzadko pokazywane obrazy: Wzięcie Arsenału Marcina Zaleskiego oraz Szturm Rosjan na Rogatki Jerozolimskie pędzla znanego batalisty Januarego Suchodolskiego; obok nich - wcześniej nie pokazywane grafiki oraz wyjątkowo cenne pamiątki

Na wystawie znalazły się zbiory pochodzące z: Muzeum Historycznego m.st. Warszawy, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Wojska Polskiego, Muzeum Niepodległości w Warszawie, Biblioteki Narodowej w Warszawie, Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, Archiwum Głównego Akt Dawnych, Archiwum Państwowego m.st. Warszawy, Archiwum Archidiecezjalnego Warszawskiego, Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa w Warszawie, Muzeum Kowalstwa w Warszawie, Klubu Wojsk Lądowych, Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy, Pracowni Dokumentacji Dziejów Miasta Sierpc, Szkoły nr 211 im. Barbary Bronisławy Czarnowskiej w Warszawie, Mazowieckiej Grupa Rekonstrukcji Historycznej REKO oraz prywatne.

Żródło: Muzeum Woli - oddział Muzeum Historycznego m. st. Warszawy. Zdjecia oraz grafiki pochodzą z wystawy ' Panna z Virtuti . Rzecz o 1831r.'
Deco

autor:

Dariusz Domowicz
więcej tego autora

Średnia: 4.9/5
Głosów: 14

komentuj ten wpis

powiadom znajomego

zgłoś naruszenie

Komisarz wystawy Patryk Jaworek obok Ryszard Czarnowski

Barbara Czarnowska - Virtuti Militari - zdjęcia, foto galerie, fotki, zdjęcie

Ryszard Czarnowski ze swoim synem Jakubem Czarnowskim w środku przyjacółka rodziny Martą Wandą Terajewicz

formoza58
	Wspaniała Postać i Piękny Kawałek Historii [2012-02-20]
dabwoj1
	Bardzo ciekawy artykuł oraz wystawa. Niesamowita, odważna kobieta, która swoją patriotyczną postawą mogła by zawstydzić niejednego mężczyznę. [2012-02-21]
kuba18
	Panna Czarnowska - druga Emilia Plater. Nie wiedziałem o Niej. Chwała Organizatorom wystawy i imprezy. [2012-02-22]
Deco
	Postać Emili Plater została uwieńczona w poezji,prozie,malarstwie i sztuce.Znamy ją z nauki w szkole.Emilia Plater ma swoją ulicę w Warszawie. Walczyła w powstaniu Listopadowym na Litwie.Była Litwinką. O Barbarze Czarnowskiej wiemy bardzo mało , a jest to również postać bohaterska powstania Listopadowego. Barbara Czarnowska(jako jedyna kobieta w powstaniu Listopadowym została odznaczona krzyżem Viltuti Militari).Nie zapominajmy ,że ona była Polką zapomnianą bohaterką i również zasługuje na upamiętnienie poprzez nadanie jej imieniem ulicy czy placu. [2012-02-26]